Giữa nhịp sống hiện đại, làng cổ Đường Lâm (thị xã Sơn Tây, Hà Nội) mang trong mình vẻ trầm mặc, yên bình của làng quê Bắc Bộ với những nếp nhà đá ong, mái ngói nâu sẫm và con đường gạch đỏ. Ẩn sau dáng vẻ cổ kính, ngôi làng cũng lan tỏa một sức sống mới, từ chính người dân thông qua mô hình du lịch cộng đồng, hướng đi bền vững giúp gìn giữ di sản và phát triển kinh tế địa phương.
Ngoài nghề nông nghiệp làm trọng tâm, nhiều hộ gia đình đã mở thêm dịch vụ du lịch, đón khách tham quan, làm homestay, bán sản phẩm thủ công, tương, kẹo lạc, bánh tẻ… Sự kết hợp giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế đã mở ra cơ hội để người dân làm giàu trên chính quê hương mình.
Ông Giang Vĩnh Phúc – (hậu duệ của Thám hoa Giang Văn Minh) cho rằng mỗi người dân trong làng cần ý thức rõ trách nhiệm của mình trong việc gìn giữ hình ảnh văn minh, góp phần bảo tồn và phát triển du lịch bền vững tại Đường Lâm. Ông chia sẻ: “Tại Đường Lâm, phần lớn người dân vẫn gắn bó với nghề nông, trồng lúa, khoai, lạc, vừng và nhiều loại nông sản khác. Cùng với đó, mọi người luôn có tinh thần tìm tòi, học hỏi, sẵn sàng chuyển hướng khi thấy nghề nào có tiềm năng phát triển. Nhờ đó, kinh tế địa phương không ngừng được cải thiện, tạo nên diện mạo mới cho ngôi làng cổ”.
Không chỉ những người lớn tuổi, nhiều bạn trẻ cũng góp phần tích cực trong việc quảng bá và bảo tồn di sản. Nhiều người chọn trở về quê hương khởi nghiệp bằng du lịch cộng đồng, tham gia truyền thông, thiết kế sản phẩm, tổ chức tour trải nghiệm cho du khách. Chính tinh thần đổi mới và tình yêu làng quê đã thổi làn gió vào ngôi làng cổ, khiến di sản trở nên sống động, gần gũi.
Từ ngôi nhà ngói bảy gian được thuê lại, anh Khuất Văn Thắng – nhà sáng lập Đoài Creative – đã “hô biến” không gian thành một địa chỉ văn hóa sáng tạo độc đáo. Nơi đây, một địa điểm văn hóa trình diễn nghệ thuật, workshop, phát triển sáng tạo tại làng cổ Đường Lâm.
Bên cạnh những tích cực mang lại, mô hình du lịch cộng đồng tại Đường Lâm vẫn đối mặt với không ít những khó khăn và hạn chế. Nhiều hộ dân chưa được đào tạo bài bản về kỹ năng làm du lịch, công tác quản lý còn thiếu đồng bộ, cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng lượng khách ngày càng tăng. Một số di tích, nhà cổ xuống cấp chưa được tu bổ kịp thời, gây ảnh hưởng đến hình ảnh chung của làng.
Phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản là hành trình dài cần sự đồng hành của nhiều bên – chính quyền, người dân, doanh nghiệp và du khách. Làng cổ Đường Lâm đang dần có những bước chuyển mình theo một hướng đi bền vững, nơi quá khứ và hiện tại cùng hòa mình trong nhịp sống mới của thời đại.
Nhóm PV
