Khi sinh viên “giải mã” định kiến giới trong khai khoáng
Triển lãm “Đường Hầm Khai Phá” thuộc dự án GIE tập trung phản ánh thực trạng và định kiến giới ngành khai khoáng. Sự kiện vinh dự nhận sự quan tâm của Ban lãnh đạo Học viện, thu hút hơn 200 lượt khách tham quan và nhận được nhiều phản hồi tích cực.
Xuất phát từ những trăn trở thực tiễn, chị Vũ Thị Ngọc Linh (Trưởng dự án) cho biết bình đẳng giới là vấn đề cần được nhìn nhận và xử lý một cách nghiêm túc. “Xa hơn nữa, triển lãm không kỳ vọng chỉ dừng lại ở mức nâng cao nhận thức giới trẻ, mà từng bước tạo động lực để mọi người quan tâm nhiều hơn đến câu chuyện bình đẳng giới trong những lĩnh vực khai khoáng”, chị chia sẻ về mục tiêu cốt lõi nhóm hướng tới.
Triển lãm được thiết kế như một lát cắt thu nhỏ, tái hiện không gian mỏ than, giúp khách tham quan cảm nhận trực tiếp môi trường đặc trưng của ngành khai thác. Các tác phẩm trưng bày phản ánh từ bức tranh tổng thể ngành khai khoáng đến tái hiện rõ nét quy trình lao động đặc thù. Nhờ đó, người xem có thể hình dung chân thực về điều kiện làm việc nơi hầm, lò với nhiều áp lực và thử thách.
Việc đặt người xem vào “bối cảnh thật” giúp tăng tính trải nghiệm thông qua sự khắc họa rõ nét những yếu tố khắc nghiệt của môi trường lao động. Điều này góp phần hình thành và duy trì những định kiến giới tồn tại lâu nay trong ngành than.
Trong không gian ấy, hoạt động “Gỡ định kiến – Gửi yêu thương” trở thành điểm nhấn giàu cảm xúc, kết nối trực tiếp khách tham quan với hình ảnh người thợ mỏ. Những lời nhắn gửi không chỉ dừng lại ở việc xóa bỏ định kiến, mà còn thể hiện sự thấu hiểu, sẻ chia với những con người gắn bó với bụi than, bóng tối. Qua đó, ngành than hiện lên với không gian của những câu chuyện đời sống cần được lắng nghe.
Từ triển lãm đến câu chuyện bình đẳng giới
Dù không còn là câu chuyện mới, vấn đề bình đẳng giới trong ngành khai khoáng vẫn đang tồn tại một cách âm thầm. Những rào cản không chỉ đến từ đặc thù công việc, mà còn nằm ở cách xã hội mặc định về năng lực và vai trò của từng giới. Chính điều này khiến nhiều cơ hội chứng minh năng lực bản thân bị thu hẹp ngay từ nhận thức ban đầu.
Trong bối cảnh đó, GIE cho thấy một hướng tiếp cận đáng chú ý khi không đi theo lối tuyên truyền trực diện, mà tập trung vào việc “gợi mở vấn đề”. Thay vì áp đặt thông điệp, dự án đặt người xem vào vị trí chủ động suy nghĩ thông qua những lát cắt thông tin và trải nghiệm được xây dựng có chủ đích. Cách làm này giúp người tiếp cận không chỉ tiếp nhận thông tin, mà còn tự hình thành góc nhìn riêng về câu chuyện bình đẳng giới trong một lĩnh vực vốn ít được chú ý.
Ở góc độ truyền thông, GIE thể hiện rõ vai trò của một mô hình kết nối nơi các yếu tố học thuật, thực tiễn và cảm xúc được đặt cạnh nhau để tạo nên một dòng chảy nhận thức liền mạch. Sự kết hợp ấy đặc biệt phù hợp với nhóm công chúng trẻ, những người không chỉ cần thông tin mà còn cần trải nghiệm để hiểu và tin vào vấn đề.
Ý nghĩa của dự án không nằm ở việc đưa ra câu trả lời sẵn có, mà ở khả năng khơi dậy câu hỏi. Khi những định kiến được nhìn nhận lại một cách tự nhiên và có cơ sở, sự thay đổi dù chậm cũng trở nên bền vững hơn. Từ những nỗ lực như vậy, câu chuyện về bình đẳng giới trong các ngành nghề đặc thù dần có cơ hội được tiếp cận theo một cách sâu sắc và lâu dài hơn.
Phương Thảo – Thu Trang
